Kunst in de Maatschappij

Waar staan wij voor?

De Yoors Foundation is gegroeid vanuit aandacht voor het patrimonium en gedachtengoed van het Antwerpse kunstenaargezin Yoors-Peeters. Het gezin Yoors-Peeters woonde in de 20e eeuw in Antwerpen en Londen wordt gekenmerkt door haar openheid naar andere culturen, haar internationalisme en creativiteit, zonder verlies van eigenheid en identiteit.

Moeder Magda Peeters was een bekend vredesactiviste, bevriend met Mahatma Gandhi, met een open geest naar godsdiensten, humanisme en andere culturen. Zoon Jan Yoors leefde onder de zigeuners in Midden-Europa, de Balkan en in Spanje. Hij speelde een voorname rol in het verzet als inlichtingenofficier bij de gealliëerden (Zie New York Times bij zijn overlijden in 1977).

Het gezin en de woning in Antwerpen en Londen  werd een belangrijk trefpunt voor mensen die begaan waren met vredesvraagstukken zowel vanuit een godsdienstige overtuiging als vanuit vrijzinnigheid. De familie was ook begaan met de relatie van mens tot de natuur en verdedigde biologische landbouw en gezonde levenstijlen, zonder deze op te willen leggen aan de goegemeente.

Deze website wil daarom openstaan voor communicatie over de banden tussen kunst, persoonlijk beleving en maatschappelijke en sociale bewogenheid naast politieke verantwoordelijkheid over de traditionele grenzen van partijen, ideologieën, godsdiensten en levensovertuigingen heen.

In de hedendaagse maatschpij is kunst een keiharde business in het economische leven van geld verdienen en naam maken. De Foundation wil daarbij terug naar de meer essentiële zaken in het kunstgebeuren en de maatschappij.

Met andere woorden: back to basics.

Eugeen Yoors en de Eerste Wereldoorlog

Glazenier en kunstschilder Eugeen Yoors werd geboren op 7 november 1879 in Antwerpen. In 1882 reisde hij met zijn moeder van Antwerpen naar Andalusië. Zijn vader was in Coria del Rio, nabij Sevilla, fabrieksdirecteur geworden. De zuiderse mentaliteit, de overweldigende natuur, het felle zonlicht en de dito kleuren zouden de kunstenaar voor de rest van zijn leven beïnvloeden.
In 1894 kwam Yoors terug naar  België en volgde er tot 1904 een klassieke opleiding tot kunstschilder aan de Antwerpse Academie.

Bij het begin van de 20e eeuw verbleef hij regelmatig te Parijs waar hij lessen in schilderkunst en anatomie aan de “Ecole des Beaux-Arts” zou gevolgd hebben.
Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd Yoors op 4 augustus 1914 gemobiliseerd en ingelijfd bij het 5de Vestingregiment voor de verdediging van de Versterkte Stelling Antwerpen. De Antwerpse fortengordel bezweek onder het zware vijandige geschut. Het Belgische leger trok terug richting IJzer maar zo’n 33.000 soldaten moesten op hun beurt de wijk nemen naar Nederland om niet krijgsgevangen gemaakt te worden.

Eugeen Yoors werd samen met heel wat lotgenoten op 10 oktober 1914 geïnterneerd nabij De Klinge op de grens tussen België en Nederland. De dag nadien werd hij tijdelijk overgebracht naar het tentenkamp in Amersfoort tot het barakkenkamp in Zeist enkele maanden later klaar was. Het regime in het kamp was streng en de sfeer somber. Veel meer dan eten en slapen viel er in het kamp in de eerste oorlogsmaanden niet te beleven.

Vanaf januari 1915 verbeterde de situatie gevoelig waardoor krijgsgevangenen na een tijdje de mogelijkheid kregen hun talenten te ontdekken en te ontplooien.

In het kamp richtte Eugeen Yoors met enkele andere Belgen een teken- en schildersatelier in waar hij met hart en ziel les gaf. Zelf portretteerde hij honderden van zijn kampgenoten. Op die manier bezorgde hij zijn medegevangenen – en zichzelf –  een welkome afleiding. De portretten zijn meestal klein van formaat, snel en trefzeker uitgevoerd met het weinige materiaal waarover hij beschikte: pastelkrijtjes en potlood op allerlei soorten goedkoop papier. Slechts enkele keren gebruikte hij de duurdere olieverf. De meeste portretten van zijn kampgenoten beperken zich tot het gelaat en de borst. Zijn modellen dragen meestal hun uniform van 1914.
Maar ook het landschap liet hem niet onberoerd: gedurende zijn ballingschap tekende hij zijn omgeving: de duinen en de dennen met hun vreemde wortelstructuren die hij op zijn lange wandelingen buiten het kamp opmerkte.

Zijn oorlogswerk kon hij tentoonstellen op enkele solo- en groepstentoonstellingen te Amersfoort (1915), Rotterdam (1915), Cardiff (1915), Dordrecht (1916), Batavia (1916), Den Haag (1917), Baarn (1917), Chicago (1917) en Parijs (1917).

Zijn grootste geluk tijdens zijn interneringsperiode was het huwelijk met de letterkundige Magda Peeters op 6 juli 1918. Het koppel bewoonde met z’n tweetjes een huisje in het Elisabethdorp.
© Stichting Yoors/Yoors Foundation - Postbus 97 - B-2600 Antwerpen Berchem 1